Tại sao gọi Bài là “Bộ Tú”- Tú lơ khơ

Bài Tây là một kiểu đánh bài có nguồn gốc từ phương Tây, gia nhập vào Việt Nam cách đây hơn 4 thế kỷ trước. Và ngày nay, bài đã thành “món ăn” giải trí tinh thần cao, phục vụ cho nhiều tầng lớp trong xã hội. Để phân biệt với các thể loại bài khác như Tổ Tôm, Bài Chắn thì bộ bài Tây ngày nay có một cái tên gọi khác đó là Bộ Tú hay Tú lơ khơ. Tại sao bài Tây lại có cái tên “đặc biệt” như vậy, chúng ta cùng tìm hiểu một chút đi nào.

Ra đời từ Phương Tây, ban đầu nó là trò chơi dành cho các tầng lớp quý tộc, vua chúa giải trí. Nhưng về sau, Bài Tây lạ bắt đầu loan rộng cho nhiều người chơi, nhiều quốc gia trên thế giới. 

Bài Tây về Việt Nam từ khoảng năm 1950 đến 1951. Lúc đầu người Việt gọi là bài Tây vì nó có nguồn gốc từ Phương Tây để phân biệt với bài Tổ Tôm Trung Hoa. Một số người gian xảo thường dùng bộ bài Tây để lừa gạt những người nhẹ dạ nên có câu: liến thoắng như bọn bài tây. Dần dần bài Tây gọi là Ích Xì- lấy tên con cao nhất là A- biến âm từ tiếng pháp As.

Bài Tây được chơi đầu tiên tại chiến khu Việt Bắc, sau này mới lan rộng ra Miền Bắc và cả nước. Tên tú lơ khơ hình thành do quá trình tiếp xúc ngôn ngữ giữa chiến sĩ, cán bộ, nhân dân ta với các chiến sĩ Giải phóng quân Trung Quốc và hạt nhân của họ là Bát Lộ Quân (thành lập tại Diên An thời chiến tranh chống Nhật).

Lúc đó, các chiến sĩ và sĩ quan Liên Xô sang làm việc tại Diên An thời ấy, khi chơi ích xì, đến những phút chót quyết định sự được thua của mỗi ván, lúc lật quân bài quật xuống chiếu, họ thường hay chế nhạo và đùa nhau bằng câu nói “Vot, durak!” (tiếng Nga: Xem này, thằng ngốc!). 

Nói mãi thành quen tai, như một phản xạ ăn vào tiềm thức, các chiến sĩ Bát Lộ Quân liền tiện mồm gọi thứ bài này là bài “tu-la-khơ”, do phiên trại âm từ “durak”, thay cho từ “phu-khơ” (phiên từ tiếng Anh: poker) dùng khá rộng rãi ở vùng ngoài căn cứ địa (Tiếng Hán phổ thông không có các âm vị /d/ và /r/; khi phiên âm, người ta thay thế chúng bằng /t/ và /l/, như phiên đồ rê mi thành tồ lê mi, do đó mà durak = đu ra khơ thành tu la khơ).

Các chất như Cơ, Rô, Chuồn, Bích cũng được phiên âm khá rõ ràng. Do ảnh hưởng tiếng Pháp nên người Việt có những cách phiên âm như sau:

Cơ: phiên âm từ  Coeur: có nghĩa là trái tim

Rô: phiên âm từ Carreau: có nghĩa là vuông, thoi

Bích: phiên âm từ Pique: có nghĩa là ngọn giáo, mũi giáo

Chuồn: phiên âm từ trèfle: cỏ ba lá

Như vậy, Tú lơ khơ là Bài Tây. Người Miền Bắc hay gọi Tú lơ khơ hơn Bài Tây vì ảnh hưởng của quá trình “lịch sử” phiên âm của Tiếng Nga. Đến nay, cụm từ Tú lơ khơ vẫn còn được sử dụng rất rộng rãi ở Miền Bắc.

Nhiều bạn tìm thấy trang này khi tìm kiếm bằng những từ khóa sau:

Written by

No Comments Yet.

Leave a reply

Switch to our mobile site